Нийгэм дэх асар их мэдээллийн урсгал, дуулиан шуугианд байгаль орчны салбарын амжилт, ололттой үйл явдлууд бүдгэрч, олон нийтэд төдийлөн сонсогдолгүй өнгөрөх нь бий. 

Тогтвортой хөгжлийг дэмжигч Peak.mn сайт “Миний 17” буландаа 2025 онд байгаль орчны салбарт өрнөсөн болон шинэ онд монголчуудыг хүлээж буй онцлох үйл явдлыг тоймлон хүргэж байна. 

Монголын Хомын тал БЦГ-ыг ЮНЕСКО-ийн Шим мандлын нөөц газрын сүлжээнд бүртгэв

Монгол Улсын Хомын тал Байгалийн цогцолборт газрыг ЮНЕСКО-ийн Шим мандлын нөөц газрын дэлхийн сүлжээнд албан ёсоор бүртгэлээ. Ингэснээр Хомын тал ЮНЕСКО-ийн Хүн ба шим мандлын сүлжээнд бүртгэсэн Монголын 12 дахь газар болж байна.

ЮНЕСКО-ийн Хүн ба шим мандал хөтөлбөр 1971 оноос хэрэгжиж эхэлсэн бөгөөд байгалийн болон нийгмийн шинжлэх ухааны уялдааг эдийн засаг, боловсрол, чадавх бэхжүүлэх бодлоготой холбон, биологийн олон янз байдлыг хамгаалах, байгалийн нөөцийг зохистой ашиглах, тогтвортой хөгжлийг дэмжих зорилготой олон улсын хөтөлбөр юм. 

Хомын тал Байгалийн цогцолборт газар нь Монгол Улсын баруун хэсэгт, Завхан аймгийн Дөрвөлжин сумын нутагт 411,403.80 га талбайг хамардаг томоохон бүс нутаг юм. 

Анх 2020 онд албан ёсоор Байгалийн цогцолборт газраар бүртгэж  авсан бөгөөд Завхан голын хөндий, их тал хээр, элсэн манхан, нуур, жижиг толгод бүхий олон төрлийн экологийн тогтоцтой.

Мөн тус газар нь  Пржевальскийн адуу (Takhi), Монгол зээр, Саинга ямаа (Saiga), Хар сүүлт зээр болон Их тэнгэрийн барс (Snow Leopard) зэрэг ховор, сонирхол татахуйц олон төрлийн амьтан, ургамлын нөөцтэй. 

Говийн их дархан цаазат газрын хамгаалалтын захиргааг "Алтан гадас" одонгоор шагнав 

Өмнөговь, Дорноговь, Дундговь, Баянхонгор аймгуудын нутгийг хамарсан, ойролцоогоор 6.4 сая га талбай бүхий Говийн Их Дархан Цаазат Газар нь Монгол Улсын хамгийн том дархан цаазат газар билээ. Тус нутаг нь цөлөрхөг, эрс тэс уур амьсгалтай хэдий ч байгалийн унаган тогтоц, биологийн олон янз байдлаа хадгалсаар ирсэн. 

1975 онд Говийн Их Дархан Цаазат газар болон түүний хамгаалалтын захиргаа байгуулагдсан нь дэлхийд эхний аравт багтах томоохон экосистемийг бүхэлд нь хамгаалалтад авах чухал шийдвэр болсон юм.

Ингэснээр хүний үйл ажиллагааны нөлөөнд өртөөгүй, унаган төрхөө хадгалсан говь цөлийн ховор, өвөрмөц экосистемийг хамгаалж үлдэх бат бөх үндэс тавигдсан.

Ялангуяа дэлхийд нэн ховордсон мазаалай (говийн баавгай), хавтгай (зэрлэг тэмээ), хулан, хар сүүлт зээр, аргаль, янгир зэрэг амьтдын үндсэн амьдрах орчныг хамгаалж буйгаараа онцгой ач холбогдолтой.

Өдгөө "Алтан гадас" одонт Говийн их дархан газарт 350 тахь, 52 мазаалай, 500 хавтгай, 11000 хулан, 8000 хар сүүлт үржиж байна.

2030 онд “30 хувь” зорилт идэвхжив 

Монгол Улс НҮБ-ын Биологийн олон янз байдлын тухай конвенцын хүрээнд батлалсан Kunming–Montreal Global Biodiversity Framework-т (Глобал Биологийн Олон Төрөлт Кадр) нэгдэн, 2030 он гэхэд газар нутгийнхаа 30 хувийг тусгай хамгаалалтад хамруулах үүрэг хүлээсэн. Энэхүү амлалтын хэрэгжилтийг хангах үйл явц 2025 онд бодлогын түвшинд илүү идэвхтэй, хурцаар яригдаж эхлэв.

Өнөөдрийн байдлаар Монгол Улсын нийт нутаг дэвсгэрийн 20.8 хувь буюу 32.5 сая га талбайг улсын тусгай хамгаалалтад хамруулж, нэгдсэн сүлжээг бүрдүүлээд байна. 

Мөн нийт нутгийн 15 орчим хувь буюу 24.3 сая гаруй га талбайг орон нутгийн тусгай хамгаалалтад хамруулжээ.

Улсын тусгай хамгаалалттай нутгийг хуулиар тогтоосон дөрвөн ангиллаар авч үзвэл:

• Дархан цаазат газар-23
• Байгалийн цогцолборт газар-37
• Байгалийн нөөц газар-47
• Дурсгалт газар-13 байна.
  
  Цаашид экологийн хувьд чухал ач холбогдолтой 21 газрыг улсын тусгай хамгаалалтад авахаар төлөвлөж байна. 

2026 онд болох онцлох үйл явдлууд… 

Ирэх оныг Олон улсын бэлчээрийн жил болгон зарлав

2026 онд НҮБ-ын Ерөнхий Ассамблей 2026 оныг “Олон улсын бэлчээр ба нүүдлийн мал аж ахуйн эрхлэгчдийн жил” (International Year of Rangelands and Pastoralists, IYRP 2026) болгон зарлалаа. Энэхүү санаачилгыг Монгол Улс санаачлан 60 гаруй улс дэмжсэн  байдаг. 

Нүүдлийн мал аж ахуйн орон болох Монгол Улсын хувьд IYRP нь уламжлалт нүүдлийн системийг хамгаалах, дэлхийд сурталчлах боломжийг олгож буйгаараа онцлог.

Түүнчлэн бэлчээрийн доройтлыг багасгах, олон улсын хамтын ажиллагаа, хөрөнгө оруулалт татах, монголын туршлагыг дэлхийд сурталчлах томоохон боломж юм.

COP17 Монголд болно

Цөлжилттэй тэмцэх тухай НҮБ-ын Конвенцын Талуудын бага хурлын 17 дугаар хуралдааныг (COP17) 2026 оны наймдугаар сарын 17–ноос 28-нд Улаанбаатар хотноо зохион байгуулах гэж байна. 

Дэлхийн хэмжээнд онцгой ач холбогдолтой энэхүү хуралдаанд Конвенцын талууд болох 197 улс орны 10 мянга гаруй төлөөлөгч, төр, засгийн тэргүүн, сайд нар, олон улсын байгууллага, эрдэмтэн судлаачид, иргэний нийгэм, хувийн хэвшлийн төлөөлөл оролцох талаар албаныхан мэдээлсэн. 

Хоёр долоо хоног үргэлжлэх бага хурлын хүрээнд өндөр түвшний үй ажиллагаа, тэр дундаа сайд нарын түвшний хэлэлцүүлэг, олон талт оролцогчдын чуулга уулзалт, шинжлэх ухаан ба бодлогын уялдаа, инновац, технологи, санхүүжилтийн шийдлүүдийг хэлэлцэх сэдэвчилсэн форумуудыг зохион байгуулна. Энэхүү бага хурал нь салбар хоорондын үр дүнтэй хамтын ажиллагааг хөгжүүлж, газрын тогтвортой ашиглалт, экосистем болон газрын нөхөн сэргээлт, “Газрын доройтлыг тэглэх зорилт”-ын хэрэгжилтийг ахиулах чухал алхам болох юм.

COP17-г Монгол Улсад зохион байгуулах нь газар, уур амьсгал, биологийн олон янз байдлын чиглэлд олон улсын хамтын ажиллагааг шинэ шатанд гаргахын зэрэгцээ инновац, хөрөнгө оруулалт, тогтвортой хөгжлийг дэмжих түүхэн боломж юм.